Consultatie longtransplantatie 2.0

Tijdens de informatiesessie van 25 april 2026 gaf Geert Celis, hoofdverpleegkundige van functiemetingen 6, een uitgebreide toelichting op de evolutie van de opvolging binnen het longtransplantatieprogramma. Dit programma bestaat intussen al meer dan 35 jaar (sinds 1991) en is doorheen de jaren voortdurend mee geëvolueerd met de veranderende noden binnen de zorg. Niet alleen de benaming, van dagzaal naar consultatie longtransplantatie, wijzigde, ook de werking en inhoud ondergingen belangrijke veranderingen. 

Nieuwe uitdagingen voor de opvolging van patiënten

De opvolging van longtransplantatie patiënten verhuisde in de loop der jaren van de hospitalisatieafdeling (nu hos 16), naar de Oranje Straat (poort 5), en bevindt zich vandaag in poort 1 in de kelder. Deze evolutie past binnen wat Geert omschreef als “zorg in transitie”: een continue noodzaak om zich aan te passen om de kwaliteit van zorg te kunnen blijven garanderen. 

Met meer dan 1500 longtransplantaties in de afgelopen 35 jaar, een gemiddelde van 68 (!) longtransplantaties per jaar het laatste decennium en een groeiend aantal patiënten in opvolging (momenteel ongeveer 759 patiënten), is UZ Leuven het grootste en meest ervaren longtransplantatie-opvolgingscentrum in België. Het team volgt patiënten op uit heel Vlaanderen, en ook steeds meer uit Wallonië vinden hun weg naar Leuven. Hierdoor bereikt het centrum stilaan de grenzen van wat organisatorisch haalbaar is. 

Geert Celis tijdens de infonammidag – Foto Charlotte Banken

“Met 68 longtransplantaties per jaar en 759 patiënten is de levenslange opvolging na longtransplantatie een organisatorische uitdaging.”

Geert Celis
Wachtzaal consultatie longtransplantatie – Foto © UZ Leuven

Deze groei vertaalt zich in een toenemende druk op de werking. Het is niet langer haalbaar om alle medische vragen rechtstreeks in Leuven te centraliseren zoals vroeger het geval was. Ook binnen de consultatiewerking wordt dit zichtbaar, met jaarlijks meer dan 3.300 consultaties. Om de kwaliteit van zorg en de veiligheid van patiënten te blijven garanderen, werden de voorbije jaren reeds enkele aanpassingen doorgevoerd. Zo werden de intervallen tussen consultaties verlengd van drie naar vier maanden wanneer de toestand van de patiënt stabiel blijft.

De toenemende druk maakt ook dat er minder ruimte overblijft voor het emotionele luik van de zorg, iets wat door het medisch team zelf als een gemis wordt ervaren. Dit heeft geleid tot de opstart van een grondige herstructurering van de consultatie longtransplantatie, om de kwaliteit van zorg te blijven garanderen en de werking haalbaar te houden, die momenteel verder wordt uitgewerkt. 

Nieuwe zorgmodellen en innovaties

Een belangrijke stap in deze hervorming is de oprichting van het Leuven Long Transplant Netwerk (LUNG-TREE) in 2024. Dit netwerk wil longtransplantatiepatiënten levenslang de best mogelijke zorg bieden, zo dicht mogelijk bij huis en in nauwe samenwerking met UZ Leuven. Ongeacht hun woonplaats krijgen patiënten toegang tot dezelfde kwaliteitsvolle opvolging. Via samenwerking tussen centra, het delen van expertise en digitale opvolging wordt ingezet op veilige, continue en patiëntgerichte zorg, met als doel een betere opvolging en hogere levenskwaliteit. 

Een eerste pijler hiervan is waarbij stabiele patiënten (>2 jaar na transplantatie en op vrijwillige basis) kunnen worden opgevolgd in selecte perifere netwerk-ziekenhuizen. Artsen en verpleegkundigen uit deze centra volgden hiervoor een specifieke opleiding in UZ Leuven. Vandaag worden op die manier al meer dan 200 van de 759 patiënten dichter bij huis opgevolgd.

Daarnaast werd een samenwerking met de prikpool opgericht om de grote vraag naar bloedafnames te ondersteunen. Ook werd een callcenterwerking ingevoerd, zodat verpleegkundigen van de consultatie niet langer rechtstreeks belast worden met alle telefonische vragen. Vragen worden zoveel mogelijk gecentraliseerd en via triage of e-mail verwerkt.

Beeld prikpool – Foto © UZ Leuven

“Alle veranderingen worden stapsgewijs ingevoerd om de kwaliteit van zorg te behouden en elke stap in functie van de patiëntveiligheid te laten slagen.”

Geert Celis
Medewerkers van het secretariaat consultatie longtransplantatie – Foto © UZ Leuven

Op bepaalde dagen (maandag en vrijdag) worden consultaties uitgevoerd door assistent-artsen. Zij zien de patiënten, terwijl de eindbeslissing bij de professoren blijft. Zo worden ook nieuwe longtransplantatiespecialisten opgeleid, die nadien kunnen toetreden als netwerkartsen binnen het LUNG-TREE project, of in andere ziekenhuizen longtransplant patiënten kunnen opvangen bij acute problemen. De professoren volgen alle dossiers nauwgezet op om de kwaliteit van zorg te garanderen, terwijl op de andere dagen (woensdag, donderdag) meer recent getransplanteerde patiënten door de arts-specialisten worden gezien.

Daarnaast wordt gewerkt aan digitale opvolging en thuismonitoring, waarbij op termijn parameters zoals longfunctie, saturatie en activiteit thuis kunnen worden opgevolgd via een web-based systeem. Dit project bevindt zich momenteel in een testfase en heeft als doel patiënten nog nauwer op te volgen in hun thuissituatie.

Tot slot werd vooruitgeblikt op de geplande overgang naar werken op afspraak vanaf najaar 2026, waarbij consultaties strikter georganiseerd zullen worden om de doorstroming te verbeteren en wachttijden te beperken.

Focus op educatie en begeleiding

De vrijgekomen tijd voor verpleegkundigen van de consultatie wordt meer ingezet op educatie en begeleiding van patiënten, wat essentieel blijft gezien de complexiteit van longtransplantatiezorg. Correct medicatiegebruik en het naleven van leefregels zijn cruciaal voor het levenslang behoud van het donororgaan, en er is opnieuw meer ruimte om patiënten hierin te ondersteunen. Daarnaast nemen zij ook een meer coördinerende rol op zich, met contacten met perifere ziekenhuizen, gegevensverzameling, het opleiden en evalueren van ASO’s en de planning van consultaties.


Geert benadrukte dat UZ Leuven zich sterk blijft inzetten voor de zorg en het welzijn van zijn patiënten. Alle veranderingen worden daarom stapsgewijs en gestructureerd ingevoerd om iedereen mee te nemen in het verhaal en de kwaliteit van zorg te behouden. Wanneer een stap succesvol verloopt, kan verdere uitbreiding volgen, steeds met als uitgangspunt het garanderen van veilige en kwaliteitsvolle opvolging voor elke patiënt. Zo blijven, ondanks deze evoluties en vernieuwingen, de zorg en begeleiding in goede handen bij het toegewijde en uiterst bekwame longtransplantatie team van UZ Leuven, dat elke verandering zorgvuldig mee draagt met oog voor continuïteit en kwaliteit.

Opvolgingziekenhuizen en verantwoordelijke artsen
  • ZOL (Genk)
    • Dr. D. Raats
    • Prof. dr. D. Ruttens
  • AZ Turnhout
    • Dr. A. Van Herck
    • Dr. T. Goos
  • CADIX (Antwerpen)
    • Dr. B. De Muynck
    • Dr. T. Van Den Bosch
  • AZORG (Aalst)
    • Dr. V. Adam
    • Dr. A. Plentinckx
  • AZ Delta (Roeselare)
    • Dr. B. Bouckaert
    • Dr. H. Bode
  • AZ Groeninge (Kortrijk)
    • Dr. A.-S. D’hulster
    • Dr. M. Leys
  • KEI (revalidatieziekenhuis Koninklijk Elisabeth Instituut, Oostduinkerke)
    • Dr. K. De Paepe 
    • Dr. H. Monbailliu
Het longtransplantatie team van UZ Leuven – Foto © UZ Leuven